Z racji faktu, iż zbliża się 86. rocznica rozpoczęcia wywózek Polaków na Sybir, Miejsko-Gminne Centrum Kultury i Sportu w Choroszczy zaprasza wszystkich zainteresowanych na wykład historyczny, który odbędzie się 19 lutego o godz. 18.00 w siedzibie M-GCKiS w Choroszczy.
W nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja Polaków z obszarów Polski włączonych do Związku Radzieckiego w wyniku II wojny światowej i paktu Ribbentrop-Mołotow. Docelowo wywiezieni mieli trafić na Sybir do obozów pracy przymusowej (łagrów).
Akcja przeprowadzona przez NKWD objęła około 140 tysięcy obywateli polskich. Do wywózki zakwalifikowano tych, których uważano za zagrożenie dla systemu okupacyjnego: rodziny wojskowych, urzędników, pracowników służb mundurowych, w tym kolejarzy czy leśników.
Celem tej jak i kolejnych masowych deportacji Polaków było wynarodowienie i zrusyfikowanie obywateli polskich, rozpoczynając od tych, którzy posiadali wysoką świadomość narodową oraz z którzy wrogo odnosili się do okupacji sowieckiej jak i samego ustroju komunistycznego. Aby nie stanowili zagrożenia jako zwarta grupa, deportowanych rozlokowano w ponad 100 osiedlach rozsypanych w 21 krajach, republikach i obwodach ZSSR, głównie na terenach leśnych. Deportowani mieli pracować głównie w przemyśle drzewnym – przy wycinkach, transporcie drewna, w zakładach przetwórstwa termicznego drewna i karpiny.
Po wywózce lutowej nastąpiły jeszcze trzy kolejne wielkie wywózki Polaków (w kwietniu i czerwcu 1940 r. oraz w czerwcu 1941 r.). Wszystkie te fale represji dotknęły wielu mieszkańców Białostocczyzny, w tym gminy Choroszcz, przy czym pierwsza objęła największą liczbę ludności z naszych terenów. Niestety, nie wszystkim udało się powrócić po wojnie do Polski.
O tych dramatycznych, a często też tragicznych wydarzeniach z okresu okupacji „za pierwszego sowieta” z lat 1940-1941 opowie pani Teresa Dzięgielewska, starszy inspektor Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej, Oddziału w Białymstoku.
Wstęp wolny. Zapraszamy!
Plakat przedstawia zdjęcie polskich zesłańców wywiezionych 20 czerwca 1941 r. z Łomży oraz w 1940 r. ze Lwowa, wykonane w Kazachskiej SRR, ZSRR. Fot. NN / Ośrodek KARTA